TIBC

Badanie TIBC (ang. Total Iron Binding Capacity) określa całkowitą zdolność krwi do wiązania żelaza przez transferrynę - główne białko transportujące żelazo w organizmie. Parametr ten jest szczególnie przydatny w diagnostyce zaburzeń gospodarki żelazem oraz w rozpoznawaniu różnych typów niedokrwistości (anemii).

TIBC pośrednio odzwierciedla stężenie transferryny we krwi. Transferryna odpowiada za transport jonów żelaza (Fe³⁺) do tkanek, gdzie są one wykorzystywane m.in. do produkcji hemoglobiny lub magazynowane w postaci ferrytyny i hemosyderyny. Prawidłowe wysycenie transferryny żelazem wynosi około 30-38%.

Badanie TIBC polega na określeniu maksymalnej ilości żelaza, jaką transferryna może związać. Może być oznaczane bezpośrednio lub obliczane na podstawie wzoru:
TIBC = UIBC (utajona zdolność wiązania żelaza) + żelazo w surowicy.

Znaczenie badania TIBC

Oznaczenie TIBC jest wykorzystywane w:

• diagnostyce niedoboru żelaza,
• różnicowaniu typów anemii (zwłaszcza mikrocytarnej),
• ocenie stanu odżywienia,
• monitorowaniu zaburzeń gospodarki żelazem,
• diagnostyce chorób przewlekłych i zapalnych.

Badanie TIBC najczęściej interpretuje się razem z poziomem żelaza, ferrytyny oraz UIBC, co pozwala uzyskać pełniejszy obraz gospodarki żelazowej organizmu.

Przygotowanie do badania

Aby wynik był wiarygodny, należy przestrzegać kilku zasad:

• badanie wykonuje się na czczo (8-12 godzin bez jedzenia),
• krew należy pobrać rano, najlepiej między godziną 7:00 a 10:00,
• ostatni posiłek powinien być spożyty około godziny 18:00 dnia poprzedniego,
• zaleca się zachowanie stałej pory pobrania (ze względu na zmienność dobową).

Co oznaczają wyniki TIBC?

Podwyższone TIBC może wskazywać na:

• niedobór żelaza (najczęstsza przyczyna),
• niedokrwistość mikrocytarną,
• ciążę,
• terapię estrogenową.

Wzrost TIBC wynika z większej produkcji transferryny przez organizm w odpowiedzi na niedobór żelaza.

Obniżone TIBC może występować w przypadku:

• nadmiaru żelaza (np. hemochromatoza),
• stanów zapalnych,
• chorób nowotworowych,
• przewlekłych chorób wątroby,
• niedożywienia,
• zespołu nerczycowego,
• chorób jelit z utratą białka.

Spadek TIBC często wiąże się z obniżonym stężeniem transferryny lub jej mniejszą produkcją.

Czynniki wpływające na wynik

Na poziom TIBC mogą wpływać:

• stan zapalny (reakcja ostrej fazy),
• ciąża,
• stosowanie hormonów (np. estrogenów),
• choroby wątroby i nerek,
• niedożywienie,
• ogólny stan zdrowia pacjenta.