Wypadanie włosów - przyczyny i jakie badania wykonać?

Wypadanie włosów może wynikać z predyspozycji genetycznych, zaburzeń hormonalnych, niedoborów składników odżywczych, chorób skóry głowy lub reakcji organizmu na stres i przebyte choroby. Ustalenie przyczyny ma kluczowe znaczenie dla wyboru leczenia. W zależności od rodzaju problemu diagnostyka może obejmować badanie skóry głowy, morfologię krwi, oznaczenie ferrytyny, ocenę czynności tarczycy oraz wybrane badania hormonalne.

Nadmierne wypadanie włosów nie zawsze oznacza chorobę ogólnoustrojową. U części osób przyczyną jest łysienie androgenowe, które może występować przy prawidłowych stężeniach hormonów we krwi. U innych problem pojawia się kilka miesięcy po infekcji, porodzie, operacji lub gwałtownym odchudzaniu. Istotne jest więc nie tylko określenie ilości wypadających włosów, ale również ustalenie, kiedy problem się rozpoczął i jaki ma charakter.

W skrócie:

• Do częstych przyczyn należą łysienie androgenowe, łysienie telogenowe, niedobór żelaza, zaburzenia czynności tarczycy oraz choroby skóry głowy.
• Podstawowe badania laboratoryjne dobiera się do objawów. W diagnostyce często uwzględnia się morfologię krwi, ferrytynę i TSH.
• Badania hormonalne są szczególnie przydatne przy objawach sugerujących zaburzenia endokrynologiczne, takich jak nieregularne miesiączki, nasilony trądzik czy nadmierne owłosienie.
• Niedobory witamin i minerałów mogą wpływać na cykl wzrostu włosów, ale suplementacja bez potwierdzonego niedoboru nie jest uniwersalną metodą leczenia.
• Nie ma jednej wartości TSH ani ferrytyny, która samodzielnie wyjaśniałaby wypadanie włosów u każdej osoby.
• Leczenie zależy od rozpoznania. Innego postępowania wymaga łysienie androgenowe, innego niedobór żelaza, a jeszcze innego choroba zapalna skóry głowy.

Wypadanie włosów - kiedy jest powodem do niepokoju?

Włosy przechodzą przez naturalny cykl wzrostu, dlatego ich codzienna utrata jest zjawiskiem fizjologicznym. Według American Academy of Dermatology dorosły człowiek traci przeciętnie około 50-100 włosów dziennie. Liczba ta jest orientacyjna: ilość włosów zauważanych podczas mycia zależy między innymi od częstotliwości mycia, długości włosów i indywidualnego cyklu ich wzrostu.

O nadmiernym wypadaniu włosów świadczy przede wszystkim wyraźna zmiana względem wcześniejszego stanu. Może to być zmniejszenie objętości fryzury, poszerzanie się przedziałka, cofanie linii włosów, pojawianie się prześwitów na skórze głowy albo zwiększona ilość włosów wypadających podczas mycia i czesania.

Jak odróżnić wypadanie włosów od ich łamania?

Wypadanie włosów polega na utracie włosa z mieszka włosowego. Łamanie dotyczy natomiast uszkodzenia łodygi, czyli widocznej części włosa. Oba zjawiska mogą powodować zmniejszenie objętości fryzury, ale ich przyczyny i sposoby postępowania są różne.

Przy łamaniu włosy mają nierówną długość, końcówki są postrzępione, a w obrębie fryzury pojawiają się krótkie, połamane pasma. Problem może wynikać z częstego rozjaśniania, intensywnego prostowania, wysokiej temperatury, tarcia lub mechanicznego uszkadzania włosów.

W przypadku nadmiernego wypadania włosy wypadają z mieszków, a przerzedzenie może obejmować całą skórę głowy albo określone obszary. Sam wygląd wypadającego włosa nie wystarcza jednak do ustalenia rozpoznania.

SWISSLAB_QUOTE_POSITIVE_SWISSLAB

Kiedy potrzebna jest diagnostyka?

Szczególnej uwagi wymagają:

• nagłe, intensywne wypadanie włosów;
• stopniowe przerzedzanie się fryzury i poszerzanie przedziałka;
• wyraźne, okrągłe obszary pozbawione włosów;
• utrata brwi lub rzęs;
• zaczerwienienie, ból, świąd, łuszczenie albo krosty na skórze głowy;
• wypadanie włosów połączone z przewlekłym zmęczeniem, bladością, nietolerancją zimna lub zmianami masy ciała;
• wypadanie włosów z nieregularnymi miesiączkami, trądzikiem lub nadmiernym owłosieniem twarzy.

Nagłe powstawanie ubytków, stan zapalny skóry głowy lub podejrzenie bliznowacenia wymagają szybkiej oceny dermatologicznej. W takich przypadkach samo wykonanie badań krwi nie wystarczy do ustalenia przyczyny.

Cykl wzrostu włosa

Cykl wzrostu włosa obejmuje trzy fazy:

• Anagen - faza wzrostu. Włos aktywnie rośnie. Na skórze głowy faza ta może trwać kilka lat. Jej długość wpływa na maksymalną długość włosów.
• Katagen - faza przejściowa. Wzrost ustaje, a mieszek włosowy przechodzi w kolejny etap cyklu. Faza ta trwa zazwyczaj kilka tygodni.
• Telogen - faza spoczynku. Włos pozostaje w mieszku, a po zakończeniu tego etapu wypada. Następnie może rozpocząć się kolejny cykl wzrostu.

U zdrowej osoby mieszki włosowe nie przechodzą przez te fazy jednocześnie. Dzięki temu włosy są stopniowo wymieniane, a fryzura zachowuje swoją objętość.

Jeżeli jednak wiele mieszków jednocześnie przechodzi w fazę spoczynku, może dojść do łysienia telogenowego. Wypadanie często rozpoczyna się z opóźnieniem, zwykle około dwóch–trzech miesięcy po czynniku wyzwalającym. Z tego względu przy ustalaniu przyczyny należy uwzględnić wydarzenia z poprzednich miesięcy, a nie tylko ostatnich dni.

Wypadanie włosów - przyczyny hormonalne i zdrowotne

Przyczyny wypadania włosów można podzielić na związane z cyklem wzrostu włosa, predyspozycjami genetycznymi, stanem skóry głowy oraz czynnikami ogólnoustrojowymi. Do ostatniej grupy należą między innymi zaburzenia hormonalne, niedobory składników odżywczych, choroby przewlekłe i reakcje na niektóre leki.

Łysienie androgenowe

Łysienie androgenowe jest jedną z najczęstszych przyczyn postępującego przerzedzenia włosów u kobiet i mężczyzn. Rozwija się u osób predysponowanych genetycznie, których mieszki włosowe wykazują zwiększoną wrażliwość na działanie androgenów.

W obrębie mieszków dochodzi do stopniowej miniaturyzacji. Włosy stają się cieńsze, krótsze i mniej widoczne, a kolejne cykle wzrostu nie przywracają ich wcześniejszej grubości.

U mężczyzn charakterystyczne jest cofanie linii włosów w okolicy skroniowej i czołowej oraz przerzedzenie na szczycie głowy. U kobiet częściej występuje poszerzenie przedziałka i zmniejszenie gęstości włosów w centralnej części skóry głowy.

Ważne jest to, że łysienie androgenowe nie musi wiązać się z podwyższonym stężeniem testosteronu. U wielu osób wyniki badań hormonalnych mieszczą się w zakresach referencyjnych. Znaczenie ma również miejscowa wrażliwość mieszków na androgeny, dlatego sam wynik testosteronu nie potwierdza ani nie wyklucza tego rodzaju łysienia.

Łysienie telogenowe

Łysienie telogenowe charakteryzuje się zwiększonym odsetkiem włosów przechodzących w fazę spoczynku. W konsekwencji po pewnym czasie zaczynają one wypadać w większej ilości.

Do najczęstszych czynników wyzwalających należą:

• infekcje przebiegające z gorączką;
• operacje i poważne obciążenia organizmu;
• poród i zmiany hormonalne po ciąży;
• silny stres fizyczny lub psychiczny;
• gwałtowna utrata masy ciała;
• restrykcyjne diety i niedostateczna podaż białka;
• niedobór żelaza;
• zaburzenia czynności tarczycy;
• niektóre leki.

Wypadanie ma zwykle charakter rozlany, czyli obejmuje większą część skóry głowy. Nie tworzy typowych, wyraźnie odgraniczonych łysych placków.

Po ustąpieniu czynnika wyzwalającego cykl wzrostu włosów może stopniowo wrócić do normy. Poprawa nie jest natychmiastowa, ponieważ mieszki włosowe potrzebują czasu, aby rozpocząć kolejny etap wzrostu. Jeśli wypadanie utrzymuje się przez wiele miesięcy, należy ponownie ocenić możliwe czynniki podtrzymujące problem.

Łysienie plackowate

Łysienie plackowate jest chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy atakuje struktury związane z mieszkami włosowymi. Typowym objawem jest nagłe pojawienie się okrągłych lub owalnych obszarów bez włosów.

U części osób zmiany dotyczą wyłącznie skóry głowy, u innych mogą obejmować brwi, rzęsy lub pozostałe obszary owłosienia. Przebieg choroby jest zróżnicowany: możliwy jest zarówno samoistny odrost włosów, jak i nawracające lub rozległe utraty owłosienia.

Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na badaniu dermatologicznym. Badania laboratoryjne dobiera się do obrazu klinicznego, a nie wykonuje automatycznie pełnego panelu witamin i hormonów.

Choroby skóry głowy

Wypadanie włosów może towarzyszyć stanom zapalnym i chorobom skóry głowy. Należą do nich między innymi grzybica, łuszczyca i niektóre postacie zapalenia skóry. Przyczyną utraty włosów mogą być również choroby bliznowaciejące, które uszkadzają mieszki włosowe.

W zależności od schorzenia pojawiają się zaczerwienienie, łuszczenie, świąd, bolesność lub zmiany o charakterystycznym wyglądzie. W przypadku łysienia bliznowaciejącego uszkodzenie mieszków może być nieodwracalne, dlatego szybkie wdrożenie diagnostyki ma szczególne znaczenie.

Stres, infekcje i szybkie odchudzanie

Silny stres, infekcja z wysoką gorączką, operacja czy gwałtowne ograniczenie kalorii mogą wywołać łysienie telogenowe. Wspólnym mechanizmem jest zaburzenie prawidłowego cyklu wzrostu włosów.

W przypadku odchudzania znaczenie ma nie tylko tempo spadku masy ciała, ale również podaż energii, białka, żelaza i innych składników odżywczych. Długotrwała dieta o bardzo niskiej kaloryczności może prowadzić do niedoborów i nasilenia wypadania.

Po infekcji lub silnym stresie wypadanie może pojawić się dopiero po kilku miesiącach. Ten odstęp czasowy sprawia, że przyczyna bywa błędnie przypisywana aktualnie stosowanym kosmetykom lub suplementom.

Leki i choroby przewlekłe

Niektóre leki mogą wpływać na cykl wzrostu włosów. Wypadanie może wystąpić również w przebiegu chorób przewlekłych, zaburzeń wchłaniania lub innych stanów obciążających organizm.

Jeśli problem rozpoczął się po włączeniu nowego leku, należy uwzględnić tę zależność podczas konsultacji. Nie należy samodzielnie odstawiać leczenia ani zmieniać dawkowania.

Tarczyca a wypadanie włosów - przy jakim TSH wypadają włosy?

Hormony tarczycy regulują metabolizm i wpływają na funkcjonowanie wielu tkanek, w tym skóry i mieszków włosowych. Zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy mogą wiązać się z nadmiernym wypadaniem włosów oraz zmianą ich struktury.

W niedoczynności mogą występować także zmęczenie, senność, nietolerancja zimna, zaparcia, sucha skóra i spowolnienie pracy organizmu. Nadczynność może powodować między innymi kołatanie serca, drżenie rąk, nadmierną potliwość, nietolerancję ciepła i niezamierzoną utratę masy ciała.

Hormony tarczycy regulują metabolizm i wpływają na funkcjonowanie wielu tkanek, w tym skóry i mieszków włosowych. / Fot. Canva

Przy jakim TSH wypadają włosy?

Nie ma jednej wartości TSH, przy której u każdej osoby rozpoczyna się wypadanie włosów. TSH jest hormonem przysadki mózgowej regulującym czynność tarczycy. Jego stężenie interpretuje się na podstawie zakresu referencyjnego laboratorium oraz sytuacji klinicznej.

W diagnostyce najczęściej wykorzystuje się:

• TSH - podstawowy parametr oceny czynności tarczycy;
• FT4 - wolną tyroksynę, pomagającą ocenić czynność gruczołu w połączeniu z TSH;
• FT3 - wolną trójjodotyroninę, przydatną w określonych sytuacjach klinicznych;
• anty-TPO i anty-TG – przeciwciała wykorzystywane w diagnostyce autoimmunologicznych chorób tarczycy.

Przy podejrzeniu pierwotnej niedoczynności tarczycy typowy jest podwyższony wynik TSH i obniżone FT4. W subklinicznej niedoczynności TSH może być podwyższone przy FT4 pozostającym w zakresie referencyjnym. W nadczynności pierwotnej TSH jest zwykle obniżone, a FT4 i/lub FT3 podwyższone. Interpretacja zależy jednak od kontekstu klinicznego, przyjmowanych leków i innych możliwych czynników wpływających na wyniki.

Hashimoto a wypadanie włosów

Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. Układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko elementom gruczołu, a z czasem może dojść do upośledzenia produkcji hormonów.

Hashimoto może wiązać się z wypadaniem włosów, szczególnie gdy występuje niedoczynność tarczycy. Nie każda osoba z dodatnimi przeciwciałami doświadcza jednak zaburzeń wzrostu włosów.

W diagnostyce wykorzystuje się TSH i FT4 oraz, w uzasadnionych przypadkach, anty-TPO i anty-TG. Przeciwciała pomagają ocenić autoimmunologiczne podłoże choroby, natomiast TSH i FT4 dostarczają informacji o czynności tarczycy.

Czy trzeba badać FT3, FT4 i przeciwciała jednocześnie?

Nie w każdym przypadku. W wielu sytuacjach diagnostykę rozpoczyna się od TSH, a FT4 oznacza się w zależności od wyniku i wskazań. FT3 ma znaczenie przede wszystkim w określonych sytuacjach, na przykład przy podejrzeniu nadczynności. Przeciwciała tarczycowe oznacza się wtedy, gdy istnieją przesłanki do diagnostyki autoimmunologicznego zapalenia tarczycy.

W SwissLab dostępne są badania i zestawy związane z oceną tarczycy:

• Podstawowy Pakiet Badań Tarczycy,
• Pełny Pakiet Badań Tarczycy,
• Pakiet Badań Tarczycy Hashimoto.

Jakie hormony zbadać przy wypadaniu włosów?

Diagnostyka hormonalna ma największe znaczenie wtedy, gdy obraz wypadania włosów i dodatkowe objawy wskazują na zaburzenia endokrynologiczne. Samo przerzedzenie fryzury nie jest wystarczającym powodem do wykonania wszystkich dostępnych badań hormonalnych.

Testosteron

Testosteron jest androgenem, który wpływa między innymi na funkcjonowanie mieszków włosowych. Jego oznaczenie może być szczególnie przydatne u kobiet z objawami nadmiaru androgenów: nieregularnymi miesiączkami, nasilonym trądzikiem, hirsutyzmem lub szybko postępującym przerzedzeniem włosów.

W zależności od sytuacji lekarz może zalecić oznaczenie testosteronu całkowitego oraz SHBG, które pomaga w ocenie dostępności hormonów płciowych. Wynik należy interpretować z uwzględnieniem płci, wieku, zakresu referencyjnego i przyjmowanych preparatów hormonalnych.

Prawidłowy testosteron nie wyklucza łysienia androgenowego, ponieważ znaczenie ma również wrażliwość mieszków włosowych na androgeny.

DHEA-S

DHEA-S, czyli siarczan dehydroepiandrosteronu, jest androgenem produkowanym głównie przez nadnercza. Badanie pomaga ocenić, czy objawy nadmiaru androgenów mogą mieć związek z ich nadnerczowym źródłem.

Oznaczenie bywa przydatne u kobiet z nasilonym trądzikiem, hirsutyzmem lub zaburzeniami miesiączkowania. Znaczne podwyższenie androgenów, zwłaszcza przy szybko narastających objawach, wymaga pogłębionej diagnostyki.

SHBG

SHBG to białko wiążące hormony płciowe, w tym testosteron. Oznaczenie może pomóc w ocenie gospodarki androgenowej, szczególnie gdy lekarz interpretuje wynik testosteronu całkowitego.

Na stężenie SHBG wpływają między innymi czynność tarczycy, stan metaboliczny i stosowanie niektórych hormonów. Parametr ten nie powinien być interpretowany samodzielnie.

Prolaktyna

Prolaktyna jest hormonem produkowanym przez przysadkę mózgową. Jej oznaczenie może być uzasadnione przy zaburzeniach miesiączkowania, mlekotoku lub innych objawach sugerujących hiperprolaktynemię.

Nie jest to standardowe badanie dla każdej osoby z wypadaniem włosów. O jego wykonaniu decyduje obraz kliniczny.

Androstendion i 17-OH progesteron

Androstendion i 17-OH progesteron są oznaczane w określonych sytuacjach diagnostycznych, przede wszystkim przy podejrzeniu wybranych zaburzeń związanych z nadmiarem androgenów. Nie należą do rutynowego zestawu badań dla każdej osoby z przerzedzeniem włosów.

Czy warto badać DHT?

Dihydrotestosteron (DHT) powstaje z testosteronu pod wpływem enzymu 5-alfa-reduktazy. Odgrywa istotną rolę w rozwoju łysienia androgenowego u osób predysponowanych.

Oznaczenie DHT we krwi nie jest jednak standardowym badaniem w każdym przypadku łysienia androgenowego. W tym schorzeniu ważne są lokalne procesy zachodzące w mieszku włosowym oraz jego wrażliwość na działanie androgenów.

Jakie badania na wypadanie włosów u kobiet?

U kobiet zakres diagnostyki zależy od obrazu klinicznego. Przy rozlanym wypadaniu można rozważyć morfologię i ferrytynę, a w zależności od objawów także TSH, FT4, witaminę B12, foliany lub 25-OH witaminę D.

Jeśli występują nieregularne miesiączki, nasilony trądzik lub hirsutyzm, diagnostyka może zostać rozszerzona o testosteron, SHBG, DHEA-S lub inne hormony. Przy podejrzeniu zespołu policystycznych jajników (PCOS) lekarz dobiera badania do objawów i kryteriów diagnostycznych. Samo wypadanie włosów nie wystarcza do rozpoznania PCOS.

U kobiet po porodzie lub po gwałtownej zmianie masy ciała ważne jest ustalenie, czy problem odpowiada łysieniu telogenowemu. W takich przypadkach szeroki panel hormonów płciowych nie zawsze wnosi istotne informacje.

Przy wypadaniu włosów warto rozważyć badania krwi. / Fot. Canva

Jakie badania na wypadanie włosów u mężczyzn?

U mężczyzn z typowym, stopniowym przerzedzeniem w okolicy skroni i szczytu głowy często rozpoznaje się łysienie androgenowe na podstawie badania dermatologicznego. Oznaczanie testosteronu nie jest automatycznie konieczne, ponieważ stężenie hormonu we krwi może pozostawać prawidłowe.

Badania krwi, takie jak morfologia, ferrytyna i TSH, mogą być przydatne przy rozlanym wypadaniu lub objawach sugerujących niedobory i choroby ogólnoustrojowe. Dodatkowe badania hormonalne dobiera się wtedy, gdy istnieją konkretne wskazania kliniczne.

Niedobory jakich witamin i minerałów powodują wypadanie włosów?

Wzrost włosów wymaga odpowiedniej podaży energii, białka, witamin i składników mineralnych. Niedobory mogą zakłócać prawidłowe funkcjonowanie mieszków włosowych, ale ich znaczenie zależy od rodzaju składnika, stopnia niedoboru i czasu jego trwania.

Najczęściej w kontekście diagnostyki wypadania włosów rozważa się niedobór żelaza. Znaczenie mogą mieć również niedobory witaminy B12, folianów i witaminy D, a w określonych sytuacjach cynku lub innych składników.

Żelazo i ferrytyna

Żelazo jest niezbędne do syntezy hemoglobiny i transportu tlenu. Jego niedobór może prowadzić do niedokrwistości, osłabienia, zmęczenia i bladości skóry. Może również współwystępować z nadmiernym wypadaniem włosów.

Ferrytyna odzwierciedla zapasy żelaza w organizmie. Jej oznaczenie pomaga wykryć niedobór również wtedy, gdy stężenie hemoglobiny pozostaje prawidłowe. Przy bardziej złożonych przypadkach lekarz może rozszerzyć diagnostykę o żelazo, transferynę, TIBC lub UIBC.

Ferrytyna jest jednocześnie białkiem ostrej fazy, dlatego jej stężenie może wzrastać w stanach zapalnych. Wynik należy interpretować w kontekście pozostałych parametrów i objawów.

Nie ma jednej uniwersalnej wartości ferrytyny, która gwarantuje prawidłowy wzrost włosów u każdej osoby. Wykrycie niedoboru powinno prowadzić nie tylko do jego uzupełnienia, ale także do ustalenia przyczyny, na przykład obfitych miesiączek, niewystarczającej podaży żelaza w diecie lub zaburzeń wchłaniania.

Witamina D

Witamina D uczestniczy w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej i funkcjonowaniu wielu tkanek. Jej rola w cyklu wzrostu włosów jest przedmiotem badań, a niskie stężenia obserwowano w niektórych rodzajach łysienia.

Do oceny zaopatrzenia organizmu w witaminę D służy badanie 25-OH witaminy D. Stwierdzony niedobór należy uzupełniać zgodnie z zaleceniami, jednak nie należy zakładać, że sam niski wynik wyjaśnia każdy przypadek wypadania włosów.

Witamina B12

Witamina B12 uczestniczy w tworzeniu krwinek czerwonych i prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Jej niedobór może powodować niedokrwistość, osłabienie oraz objawy neurologiczne.

Ryzyko niedoboru zwiększa się między innymi przy diecie wegańskiej bez odpowiedniej suplementacji i w zaburzeniach wchłaniania. Wypadanie włosów nie jest najbardziej charakterystycznym objawem niedoboru B12, ale przy istniejących czynnikach ryzyka oznaczenie tej witaminy może być częścią diagnostyki.

Foliany, czyli witamina B9

Foliany są niezbędne do syntezy DNA i prawidłowych podziałów komórkowych. Ich niedobór może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej. Oznaczenie kwasu foliowego jest przydatne między innymi wtedy, gdy występuje ryzyko niedostatecznej podaży lub zaburzeń wchłaniania.

Suplementacja powinna uwzględniać również możliwość niedoboru witaminy B12, ponieważ przyjmowanie samego kwasu foliowego może poprawić niektóre parametry krwi, nie rozwiązując problemu neurologicznego związanego z niedoborem B12.

Biotyna

Biotyna, czyli witamina B7, uczestniczy w działaniu enzymów związanych z metabolizmem składników odżywczych. Ciężki niedobór może powodować objawy skórne i wypadanie włosów, ale występuje stosunkowo rzadko.

Nie ma wystarczających dowodów, by zalecać wysokie dawki biotyny wszystkim osobom z nadmiernym wypadaniem włosów. Dodatkowo suplementy zawierające duże ilości tej witaminy mogą zaburzać wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym testów hormonalnych. Przed pobraniem krwi należy poinformować personel laboratorium o jej przyjmowaniu.

Cynk

Cynk bierze udział w procesach podziału komórek, syntezie białek i funkcjonowaniu skóry. Jego niedobór może wiązać się z objawami dermatologicznymi, a w określonych przypadkach również z utratą włosów.

Oznaczenie cynku nie jest jednak konieczne u każdej osoby z tym problemem. Wysokie dawki suplementów przyjmowane przez dłuższy czas mogą zaburzać gospodarkę innymi pierwiastkami, szczególnie miedzią.

Białko i niedostateczna podaż kalorii

Włosy zbudowane są przede wszystkim z keratyny, czyli białka. Niedostateczna podaż białka i energii może zaburzać wzrost włosów, zwłaszcza podczas restrykcyjnych diet lub szybkiej redukcji masy ciała.

W przypadku wypadania po odchudzaniu znaczenie ma nie tylko ilość spożywanych kalorii, ale również jakość diety i tempo utraty kilogramów. Przy długotrwałym ograniczeniu jedzenia organizm może ograniczać procesy, które nie są niezbędne do podtrzymania podstawowych funkcji życiowych, w tym prawidłowy cykl wzrostu włosów.

Czy suplementy zatrzymują wypadanie włosów?

Suplementacja jest uzasadniona wtedy, gdy stwierdzono niedobór lub istnieją konkretne wskazania medyczne. Nie jest uniwersalną metodą leczenia łysienia androgenowego, łysienia plackowatego ani chorób skóry głowy.

Nadmiar niektórych składników również może być szkodliwy. Przykładowo nadmierna podaż witaminy A lub selenu może prowadzić do wypadania włosów. Dlatego przyjmowanie kilku preparatów o podobnym składzie bez kontroli dawek może przynieść efekt odwrotny do zamierzonego.

Jakie badania krwi na wypadanie włosów wykonać?

Zakres badań powinien wynikać z wywiadu, rodzaju utraty włosów i objawów towarzyszących. W diagnostyce często uwzględnia się morfologię krwi, ferrytynę oraz TSH. Kolejne parametry dobiera się zależnie od podejrzenia niedoborów, chorób tarczycy lub zaburzeń hormonalnych.

Morfologia krwi i ferrytyna

Morfologia pozwala ocenić między innymi stężenie hemoglobiny i parametry krwinek czerwonych. Pomaga wykryć niedokrwistość, ale nie określa samodzielnie zapasów żelaza.

Ferrytyna uzupełnia tę ocenę. Przy podejrzeniu niedoboru żelaza oba badania dostarczają innych, wzajemnie uzupełniających się informacji. Jeśli wyniki są niejednoznaczne, lekarz może zalecić dodatkowe parametry gospodarki żelazowej.

TSH i badania uzupełniające

TSH jest często pierwszym badaniem laboratoryjnym przy podejrzeniu zaburzeń czynności tarczycy. FT4 pomaga ocenić, czy zmiana TSH wiąże się z zaburzeniem produkcji hormonów tarczycy. FT3, anty-TPO i anty-TG mają zastosowanie zależne od podejrzewanego schorzenia.

SWISSLAB_QUOTE_NEGATIVE_SWISSLAB

Badania witamin i hormonów

Witaminę B12, foliany i 25-OH witaminę D dobiera się do czynników ryzyka i objawów. Testosteron, DHEA-S, SHBG czy prolaktyna są przydatne przede wszystkim w diagnostyce określonych zaburzeń hormonalnych.

Nie ma potrzeby oznaczania wszystkich tych parametrów u każdej osoby z wypadaniem włosów. W typowym łysieniu androgenowym najważniejsza może być ocena dermatologiczna, natomiast przy rozlanym wypadaniu po chorobie lub odchudzaniu większe znaczenie może mieć wywiad i ocena niedoborów.

Pakiety badań na wypadanie włosów w SwissLab

W ofercie SwissLab dostępne są pakiety obejmujące badania przydatne w diagnostyce wybranych przyczyn wypadania włosów.

• Nadmierne wypadanie włosów Magdalena Kania,
• Pakiet Badań Just Trycho Justyna Grzelak,
• Pakiet Badań na Niedobory.

Jak zapobiegać wypadaniu włosów?

Nie każdemu rodzajowi łysienia można zapobiec, szczególnie jeśli istotną rolę odgrywają predyspozycje genetyczne lub proces autoimmunologiczny. Można jednak ograniczyć czynniki, które uszkadzają włosy albo sprzyjają zaburzeniom ich wzrostu.

Zbilansowana dieta

Dieta powinna dostarczać odpowiedniej ilości energii, białka, żelaza, witamin i innych składników odżywczych. Restrykcyjne diety eliminacyjne i szybkie odchudzanie mogą zwiększać ryzyko niedoborów oraz łysienia telogenowego.

Przy ograniczaniu masy ciała warto zadbać o regularne posiłki i odpowiednią podaż białka. Jeśli występują objawy niedoborów, zakres badań należy dobrać do sposobu odżywiania i stanu zdrowia.

Prawidłowa pielęgnacja

Ciasne upięcia, częste rozjaśnianie, intensywne zabiegi chemiczne i wysoka temperatura mogą uszkadzać łodygę włosa. Długotrwałe napięcie włosów może prowadzić do łysienia trakcyjnego, czyli utraty włosów związanej z mechanicznym pociąganiem.

W praktyce warto ograniczyć fryzury mocno napinające włosy, delikatnie je rozczesywać i dostosować temperaturę urządzeń stylizujących do ich kondycji.

Sen, stres i regeneracja

Przewlekły stres oraz poważne obciążenia organizmu mogą wyzwalać łysienie telogenowe. Znaczenie ma również regeneracja po infekcjach i zabiegach medycznych. Jeśli wypadanie pojawiło się kilka miesięcy po takim wydarzeniu, warto uwzględnić je podczas wywiadu.

Suplementacja zgodna z potrzebami

Nie ma jednego suplementu, który zapobiegałby wszystkim rodzajom wypadania włosów. Uzupełnianie żelaza, witaminy D, B12 lub innych składników ma uzasadnienie przy stwierdzonym niedoborze lub określonych wskazaniach.

Przyjmowanie preparatów bez ustalenia potrzeb może prowadzić do nadmiernej podaży składników, a także utrudniać interpretację wyników badań.

Jak zahamować wypadanie włosów?

Skuteczne postępowanie zależy od rodzaju łysienia i czynnika, który je wywołał.

W łysieniu telogenowym podstawą jest usunięcie lub leczenie czynnika wyzwalającego, na przykład niedoboru żelaza, zaburzeń czynności tarczycy czy niedostatecznej podaży energii. Odrost może być stopniowy, ponieważ cykl wzrostu włosów wymaga czasu.

W łysieniu androgenowym stosuje się leczenie ukierunkowane na ten mechanizm. Jedną z metod jest minoksydyl, dostępny w preparatach miejscowych. Wskazania, przeciwwskazania i sposób stosowania należy omówić z lekarzem lub farmaceutą. Efekty wymagają regularnego stosowania, a po zakończeniu terapii uzyskane korzyści mogą stopniowo zanikać.

W łysieniu plackowatym leczenie zależy od rozległości i aktywności choroby. W przypadku chorób zapalnych skóry głowy konieczne jest natomiast rozpoznanie konkretnego schorzenia i dobranie odpowiedniej terapii.

Szampony i odżywki mogą poprawiać wygląd oraz kondycję łodygi włosa, ale nie zastępują leczenia chorób powodujących utratę włosów. Jeśli problem postępuje, kluczowe jest ustalenie jego mechanizmu, a nie jedynie zmiana kosmetyków.

FAQ - najczęstsze pytania o wypadanie włosów

Jakie badania zrobić, gdy wypadają włosy?

W diagnostyce często uwzględnia się morfologię krwi, ferrytynę i TSH. W zależności od objawów lekarz może zalecić badanie żelaza, witaminy B12, folianów, 25-OH witaminy D lub wybranych hormonów. Przy widocznych ubytkach i zmianach skóry głowy ważna jest również ocena dermatologiczna.

Jakie badania na wypadanie włosów u kobiet wykonać?

Podstawowy zakres zależy od obrazu klinicznego i może obejmować morfologię, ferrytynę i TSH. Przy nieregularnych miesiączkach, trądziku lub hirsutyzmie lekarz może rozszerzyć diagnostykę o testosteron, SHBG, DHEA-S i inne hormony.

Jakie badania na wypadanie włosów u mężczyzn są potrzebne?

U mężczyzn z typowym łysieniem androgenowym rozpoznanie często opiera się na badaniu skóry głowy. Morfologia, ferrytyna i TSH mogą być przydatne przy rozlanym wypadaniu lub objawach sugerujących chorobę ogólnoustrojową. Badania hormonalne dobiera się do wskazań.

Przy jakim TSH wypadają włosy?

Nie ma jednej wartości TSH, która u każdej osoby powoduje wypadanie włosów. Wynik interpretuje się razem z FT4, objawami i zakresem referencyjnym laboratorium. Zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy mogą wpływać na cykl wzrostu włosów.

Czy Hashimoto powoduje wypadanie włosów?

Hashimoto może wiązać się z wypadaniem włosów, zwłaszcza gdy prowadzi do niedoczynności tarczycy. W diagnostyce wykorzystuje się ocenę TSH i FT4 oraz, zależnie od wskazań, przeciwciała anty-TPO i anty-TG.

Czy niedobór żelaza powoduje wypadanie włosów?

Niedobór żelaza może współwystępować z nadmiernym wypadaniem włosów. Do oceny gospodarki żelazowej wykorzystuje się przede wszystkim morfologię i ferrytynę, a w wybranych przypadkach również inne parametry. Leczenie powinno uwzględniać przyczynę niedoboru.

Czy biotyna zatrzymuje wypadanie włosów?

Suplementacja biotyny ma uzasadnienie przede wszystkim przy jej niedoborze, który występuje rzadko. Nie ma wystarczających dowodów na skuteczność wysokich dawek u osób bez niedoboru. Biotyna może także zaburzać wyniki niektórych badań laboratoryjnych.

Czy stres może powodować wypadanie włosów?

Tak. Silny stres fizyczny lub psychiczny może wywołać łysienie telogenowe. Wypadanie często rozpoczyna się po około dwóch–trzech miesiącach od czynnika wyzwalającego, dlatego podczas diagnostyki istotny jest wywiad obejmujący poprzednie miesiące.

Czy szybkie odchudzanie może powodować wypadanie włosów?

Tak. Gwałtowna utrata masy ciała i znaczne ograniczenie kalorii mogą zaburzać cykl wzrostu włosów. Znaczenie mają również niedobory białka, żelaza i innych składników odżywczych.

Ile trwa odrastanie włosów po ustąpieniu przyczyny?

W łysieniu telogenowym zmniejszenie wypadania i widoczny odrost mogą wymagać kilku miesięcy. Tempo poprawy zależy od czasu trwania problemu, przyczyny i indywidualnego cyklu wzrostu włosów. W łysieniu androgenowym odrost nie zawsze następuje samoistnie.

Czy sam szampon wystarczy, żeby zahamować wypadanie włosów?

Nie, jeśli przyczyną są zaburzenia hormonalne, niedobory, łysienie androgenowe lub choroba skóry głowy. Szampony poprawiają kondycję włosów i skóry, ale nie zastępują leczenia ukierunkowanego na przyczynę.

Do jakiego lekarza zgłosić się z problemem wypadania włosów?

Podstawowym specjalistą w diagnostyce utraty włosów jest dermatolog. Lekarz rodzinny może zlecić podstawowe badania laboratoryjne, a przy podejrzeniu zaburzeń hormonalnych może być potrzebna konsultacja endokrynologiczna lub ginekologiczna.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Informacje zawarte w niniejszym dokumencie nie zastępują i nigdy nie powinny być traktowane jako profesjonalna porada medyczna.

Bibliografia:

• American Academy of Dermatology Association, Do you have hair loss or hair shedding?
• American Academy of Dermatology Association, Hair loss: Overview and causes.
• Almohanna H.M. i wsp., The Role of Vitamins and Minerals in Hair Loss: A Review, Dermatology and Therapy, 2019; 9:51–70.