Wpływ hormonów na nasze życie

Często mówimy: „to przez hormony”. Zrzucamy na nie winę za zły humor, rozdrażnienie czy nagłe łzy. Bywa, że traktujemy je jako wygodne wytłumaczenie, czasem wręcz stereotyp. Jednak prawda jest taka, że hormony naprawdę rządzą naszym życiem. To one decydują o naszym samopoczuciu, energii, zdrowiu metabolicznym, a nawet o tym, jak długo i w jakiej jakości będziemy żyć.

Sprawdź: Kobiece hormony - strażnicy homeostazy

Hormony - system komunikacji w organizmie

Hormony to przekaźniki chemiczne wytwarzane przez gruczoły dokrewne i uwalniane do krwi. Działają niczym sygnały sterujące tkankami i narządami, uruchamiając ich zadania. Łączą się z receptorami w komórkach i uruchamiają szereg procesów - od wzrostu tkanek, przez metabolizm, aż po nastrój i libido.

Gdy ich równowaga zostaje zachwiana, skutki odczuwamy niemal od razu. Zaburzenia snu, koncentracji, nagłe wahania nastroju, przybieranie na wadze, problemy z pamięcią, cukrzyca typu 2, choroby serca czy demencja - to tylko część efektów, jakie mogą wynikać z nieprawidłowej pracy hormonów.

Sprawdź: Męskie hormony - źródło męskiej siły i sprawności

Hormony a codzienne życie

Kortyzol - zwany hormonem stresu - w krótkotrwałych dawkach mobilizuje nas do działania. Ale gdy jego poziom jest przewlekle podwyższony, prowadzi do insulinooporności, odkładania tłuszczu trzewnego, osłabienia odporności, spadku libido i przyspieszonego starzenia się organizmu.

Estrogeny i progesteron - ich wahania wpływają na cykl miesiączkowy, ale także na pamięć, sen i emocje. W okresie menopauzy spadek ich poziomu skutkuje m.in. zaburzeniami koncentracji, obniżonym nastrojem czy problemami ze snem.

Testosteron - kojarzony głównie z mężczyznami, odpowiada nie tylko za libido, ale także za energię, siłę mięśniową i nastrój. Jego spadek może oznaczać zmęczenie, utratę motywacji i przyrost tkanki tłuszczowej.

Tyroksyna (T4) - hormon tarczycy, obecny w każdej komórce organizmu. Reguluje metabolizm, gospodarkę energetyczną i pracę mózgu. Niedobór powoduje senność, pogorszenie koncentracji, obniżenie nastroju, a nadmiar - nerwowość i kołatania serca.

Hormony wpływają na sen, nastrój i energię – odpowiednia równowaga wspiera codzienne funkcjonowanie i relacje. / Fot. Canva

Skąd biorą się zaburzenia hormonalne?

Choć hormony produkuje nasz organizm, współczesny styl życia coraz częściej je rozregulowuje:

• dieta - wysoko przetworzona żywność, pestycydy i hormony podawane zwierzętom w hodowli dostarczają do naszego ciała związków działających jak hormony, które zaburzają naturalną gospodarkę;
• chemia wokół nas - kosmetyki, środki czystości czy plastik mogą zawierać substancje zaburzające gospodarkę hormonalną (tzw. endocrine disruptors);
• stres - przewlekły, podtrzymuje wysoki poziom kortyzolu, a ten z kolei destabilizuje inne hormony;
• zaburzenia jelit i wątroby - nieprawidłowa mikrobiota i stłuszczenie wątroby utrudniają metabolizowanie i neutralizowanie nadmiaru hormonów.

Hormony a stereotypy

Przez lata to głównie kobiety były utożsamiane z „hormonalnymi huśtawkami”. PMS, ciąża czy menopauza bywały wyśmiewane jako „fanaberie hormonów”. Tymczasem hormony mają ogromny wpływ także na zdrowie mężczyzn - od testosteronu, przez insulinę, aż po kortyzol. Każdy z nas - niezależnie od płci - jest w dużym stopniu sterowany przez te niewidzialne cząsteczki.

Jak dbać o równowagę hormonalną?

1. Świadoma dieta - mniej żywności przetworzonej, więcej warzyw, roślin strączkowych, produktów ekologicznych.
2. Ruch i regeneracja - aktywność fizyczna obniża kortyzol, poprawia metabolizm i wrażliwość insulinową.
3. Sen - kluczowy dla równowagi hormonalnej.
4. Naturalne wybory - kosmetyki i środki czystości z krótkim, prostym składem.
5. Kontrola medyczna - regularne badania pozwalają wychwycić nieprawidłowości na wczesnym etapie.

SWISSLAB_QUOTE_POSITIVE_SWISSLAB

Jakie badania warto zrobić?

Raz w roku warto sprawdzić hormony tarczycy (TSH, FT4), poziom kortyzolu, insulinę i wskaźnik HOMA-IR, a także prolaktynę. Ich nieprawidłowe wartości mogą tłumaczyć zmęczenie, problemy z wagą, libido czy koncentracją.

Badania krwi pozwalają ocenić poziom hormonów i zidentyfikować ewentualne zaburzenia, które mogą wpływać na samopoczucie. / Fot. Canva

SWISSLAB_QUOTE_NEGATIVE_SWISSLAB

Dbaj o siebie i swoje hormony

Hormony są jak dyrygent orkiestry - gdy działają w harmonii, nasze ciało gra spójną melodię. Kiedy jednak dochodzi do zaburzeń, każdy instrument zaczyna fałszować. Świadomy styl życia, profilaktyka i regularne badania to najlepszy sposób, by utrzymać ten koncert w zgodzie i cieszyć się zdrowiem na długie lata.

Oferujemy następujące pakiety badań:

• Coroczny Przegląd Zdrowia dla Każdego,
• Pakiet Badań Witamin,
• Pakiet Badań na Odporność,
• Pakiet Badań na Niedobory,
• Pakiet Badań przed Suplementacją,
• Pakiet Badań Hormonalnych dla Kobiet,
• Pakiet Badań Hormonalnych dla Mężczyzn.

Do badań nie musisz się w żaden sposób przygotować - wystarczy kupić voucher i przyjść do wybranego laboratorium na pobranie krwi.

Sprawdź: Jak poprosić partnera o wykonanie badań?

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Informacje zawarte w niniejszym dokumencie nie zastępują i nigdy nie powinny być traktowane jako profesjonalna porada medyczna.