CA 125 (marker nowotworowy CA 125)

CA 125 to badanie laboratoryjne polegające na oznaczeniu stężenia markera nowotworowego we krwi. Jest ono najczęściej wykorzystywane w diagnostyce raka jajnika, szczególnie do monitorowania leczenia oraz wykrywania nawrotów choroby.

Badanie CA 125 wykonuje się u pacjentek z podejrzeniem raka jajnika, przy niepokojących objawach lub jako element kontroli u osób już leczonych onkologicznie. Test ten bywa również stosowany w algorytmie ROMA, łącznie z markerem HE4.

Prawidłowy poziom CA 125 (norma) zazwyczaj wynosi poniżej 35 U/ml. Zakres referencyjny może się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium. Wynik zawsze powinien być interpretowany przez lekarza w odniesieniu do objawów i innych badań.

Nie. Podwyższone CA 125 może występować nie tylko w raku jajnika, ale także w endometriozie, mięśniakach macicy, stanach zapalnych narządów miednicy, chorobach wątroby, a także fizjologicznie - w trakcie miesiączki lub ciąży.

Nie. Prawidłowy lub niski poziom CA 125 nie wyklucza obecności raka jajnika, zwłaszcza we wczesnym stadium choroby. Dlatego badanie to nie powinno być stosowane samodzielnie, lecz jako część szerszej diagnostyki.

Nie, badanie CA 125 nie wymaga bycia na czczo ani specjalnych przygotowań. U kobiet miesiączkujących zaleca się wykonanie badania poza okresem krwawienia.

CA 125 ma ograniczoną swoistość - jego poziom może być podwyższony w wielu niezłośliwych stanach. Z tego powodu nie jest zalecany jako badanie profilaktyczne u zdrowych kobiet bez objawów.

Algorytm ROMA łączy oznaczenie CA 125 i HE4 oraz uwzględnia status hormonalny pacjentki. Dzięki temu pozwala dokładniej ocenić ryzyko złośliwego nowotworu jajnika niż pojedyncze badanie CA 125.